منبع: آبیز نگار مورخه ۲۶/۱۱/۸۵

سلام به دوستان عزیزم بخصوص آبیزی های مهربان

امشب تصمیم گرفتم فلاش بک کنم به سال های۱365 ومجسم کردن تصویری از آبیز گل آویز آن زمان راستش یکی از دوستان این نظر را داده بود و من هم اجابت کردم پس بخوانید و در ذهنتان مجسم کنید:

از سمت خانه خدابیامرز ملا حبیب گردویی حرکت کردم که در ابتدا دیدم آقای غلامحسین مصطفایی(غلامحسین مادر عبدالحسین) کتابی زیر بغل و به سمت خانه میرود سلامی می کنیم و میرویم به سمت در سرای خان حاجی قربان کما فی السابق با بچه هایی که به باغش برای زردالو خوردن رفتند درگیراست و مرحوم حاجی سلیمی از درب چوبی که مخلوطی از فلز است و کنار منزل حاج مدحسن نظامی است قصد دارد وارد باغش شود و سطلی در دست که انگار قصد چیدن انجیر از درخت ورودی باغ را دارد که انجیر هایش رسیده و از بیرون کاملا" نمایان است راه را ادامه می دهیم که می رسیم به درب سرای خان حدود سه چهار آبدار نشستند و با هم صحبت می کنند که ناگهان تنها جیپ روستا که متعلق به حاجی آقای سروی بود می ایستد و حاجی پیاده شده و با آبداران صحبت می کند راستی استاد غلامحسن عبدالله زاده هم داشت یک چیزی را با رنده می کشید چی بود نمی دانم چند لحظه می گذرد که می بینیم دو سه بچه خوشحال چیزی در دست و به سمت کوچه آسیا می دوند راستی خوشحالی واسه چیه ،فهمیدم از مغازه محمدآقای هاشمی خوراکی خریده بودند از درب مغازه رد میشم محمد آقا داشت خیاطی می کرد دقیق یادمه از لباسهای محلی عشایر بود به سمت سر کاریز راه می افتم نگاه می کنم بله جلوی پاسگاه ژاندارمری آبیز هستم سربازی با لباسهای خاکستری و تفنگی در دست ایستاده از بالاتر مرد مسنی می آمد نرسیده به پاسگاه از خرش پیاده شد به احترام سرکار سلام کرد هرچند بزرگتر بود و چند متر پایین تر مجددا" سوار خرش شد و مسیرش را ادامه داد طی مسیر کردیم رسیدیدم جلوی باغ  حاجی آقای سلیمی، رو بروی باغ منزل حاج رسول مهدی پور بود که چون درب اصلی آن از کوچه دیگری باز می شد یک درب کوچک هم که یک نفر به زحمت رد می شد از این کوچه باز کرده بودند ادامه دادم به منزل حاج علی جان رسیدم درب منزلش نشسته بود و با جلک مشغول ریسندگی موها بود و مواظب بود کسی به شیر آب درب منزلش دست نزند ادامه می دهیم که صدای چند اردک حواسمان را پرت می کند بله اردک های ملا اکبر حسینی هستند که مثل همیشه در ،بست آب مشغول خوردن و شنا کردن هستند و در کنار جوی ودر سایه درختان گردو حاجی اصغر مصطفایی نشسته و داشت استراحت می کرد حاجی رمضان مصطفایی با یک موتور ایژ باک سفید می آید درسته همراهش انگور بود و از کلاته اش از دوازده امام می آمد که بچه ها به کمکش می آیند یک چند قدمی جلوتر چند زن کنار جوی اب لباس می شویند صدایی می آید که می گوید وابند اوو(آب را ببندید) ادامه می دهیم که سرکار چوبداری را می بینیم که به سمت پاسگاه می رود چون با پسرش دوستم حالم را می پرسد و می رود یه کم راه که می رویم به درخت جوز مردا میرسیم صبر می کنیم درست است نزدیک مدرسه مان هستیم دبستان منوچهری آبیز امروز جمعه است مدرسه تعطیل و هیچ خبری نیست میرزا رضا را می بینم که گوسفندی را برای قصابی آورده و می خواهد او را بکشد چند لحظه ای صبر کردیم تا گوسفند را کشت و بعد راه را ادامه می دهیم تا به جلوی منزل حاجی فدا می رسیم اتفاقا" اونجا هم چند آبدار نشسته بودند و کاسه ای هم جلویشان که مدت آب را مشخص می کرد از داخل باغ  ملا عبداله رعیتی با خر سیاه معروفش می آمد و خر هم مثل همیشه او را اذیت می کرد حاجی آقا حسن وزیری هم در باغش مشغول کار بود و راه را ادامه دادیم که رسیدیم سر کاریز بچه های ملا غلامحسین سلیمی مشغول شستن فرشی در آب بودند و حاجی حسنی نیز ظرف شیری در دست داشت و می خواست شیرها را چرخ کند از سر کاریز آب خوردیم و به سمت مزار هزیره حرکت کردیم از جلوی منزل میر گل محمد رمضانی رد شدیم به به چه صفایی داشت داشتیم به رود بازار نزدیک می شدیدم با همان آب کمش چقدر سرسبز بود چقدر زیبا بود و چقدر... به باغ میر حسن که با پسرش دوست بودیم رفتیم اتفاقا" با مادرش آنجا بود داشتند زردآلو جمع می کردند به ما هم دادند که خوردیم چون جدا از دوست بودن همسایه هم بودیم بعد با پسرش از همان جا به سر مزار علی قلی رفتیم و چند لحظه ماندیم و به سمت هزیره پایین آمدیم که صدای دادی هوا شد که داد می زد و ناله می کرد وقتی دقیق شدیم متوجه شدیم که حاجی شیرو مریض دارد و دستش شکسته و او دارد جا می اندازد راه را ادامه دادیم تا به سر مزار هزیره رسیدیم مادر جارو داشت شمع روشن می کرد ملا اسداله مقداری چوب بنه داشت با پشتش از کوه می آورد و بچه های سر ده هم داشتند بازی می کردند و خانمی هم با بچه هیش گندم آورده بود و می خواست با آسیاب هزیره بلغور کند که دیگر خسته شده بودم و وقتش بود که به خانه بر گردم.

و حالا یک پیشنهاد به شورای اسلامی روستای آبیز گل آویز که واقعا" برای آبادی روستا سعی خویش را می کنند:  چند سال پیش که آبیز سرسبزی خودش را به نحو احسن داشت به بهانه بهسازی قنات آبیز آب رود بازار خشک شد که وقتی از بالای قلعه کوه آبیز به کل روستا می نگرستیم به شکل عقابی بود که بالهایش را باز کرده بود و رود بازار به منزله سر آن عقاب بود و حالا که بحث مجدد بهسازی قنات مطرح هست چرا آب را از پای کوه که نمایان می شود از روی زمین نمی آورند که رود بازار به منزله یک منطقه توریستی برای کل زیرکوه شود و از این طریق تعداد زیادی از جوانان بیکار آن مرز بوم نیز به نان و نوایی برسند؟یا حداقل یک اردوگاه آموزشی؟ ضمنا" یکی از دوستان در خصوص هزیره متنی نوشته بود که آن را نیز عینا" تقدیم شما عزیزان می کنم.

• روستاي آبيز حدود 600 خانوار با جمعيتي بالغ بر سه هزار نفر را در خود جاي داده است که البته جمعيت تحت پوشش دهياري اين روستا 9 هزار و 500 نفر است. ساکنان اين روستا از طريق کشاورزي، دامداري، باغداري و گاهي قاليبافي امرار معاش مي کنند. مزارع زعفران، پنبه، جو و گندم آبيز نقش مهمي در اقتصاد شهرستان و کشور دارد و باغها و مزارع آن با يک رشته قنات آبياري مي شوند. مردم اين روستا انسانهايي سخت کوش، متدين و با سعه فرهنگي و تاريخي کهن هستند که با تقديم 9 شهيد والا مقام و دو جانباز بر اصول ارزشهاي اسلامي پايبند و استوارند و در تمامي صحنه هاي اجتماعي حضور فعال و چشمگيري داشته اند .
• . در اين روستا بيش از 600 نفر جوان جوياي کار و بيکار وجود دارد که عده اي از بيکاري به اعتياد و قاچاق موادمخدر روي آورده اند. توليد سالانه بيش از يک تن زعفران خشک از پتانسيل هاي اين روستاست. 
•  اما خشکساليهاي پي در پي در چند سال گذشته موجب کاهش توليد گل زعفران در اين منطقه شده است. نبود پزشک در درمانگاه روستاي آبيز، معابر خاکي، نفوذ فاضلاب در معابر، نظافت نامناسب، اجرا نشدن طرحهاي بهسازي و نوسازي و کمبود آب از عمده مشکلات اين روستاست. شيوه هاي سنتي کشاورزي و زمينهاي کوچک وخرده مالکي از ديگر مشکلات اين روستاست. بيش از 500 واحد مسکوني نيز در فاصله دو کيلومتري روستا پس از زلزله سال 76 جنوب خراسان ساخته شده است که به دليل جا نمايي نامناسب بلا استفاده است. محمد هدايت پيرمرد روستايي در اين خصوص به خبرنگار مهر گفت: خانه هاي ساخته شده بعد از زلزله بر روي خط گسل نيز قرار گرفته است و به دليل فاصله زياد از مزارع و زمين هاي کشاورزي، اين منازل خالي مانده است. وي اظهار داشت: دولت بايد شرايط لازم براي حفر چاه در دشت آبيز را فراهم کند تا کشاورزي و توليد زعفران توسعه و رشد نمايد. برات عليپور، کشاورز 75 ساله، يکي ديگر از ساکنان اين روستا نيز با انتقاد از تسهيلات اعطايي بانکها به کشاورزان افزود: وام هاي کشاورزي و خشکسالي به افرادي که پارتي دارند پرداخت مي شود. وي خاطرنشان کرد: شرايط سخت دريافت وام از جمله سند مالکيت و چک کارمند و ضامن کارمند نيز از موانع دريافت تسهيلات از بانکهاست. رئيس شوراي روستاي آبيز نيز در اين خصوص به خبرنگار مهر گفت: دهستان آبيز با جمعيت بيش از 9 هزار و 500 نفر استحقاق ارتقا از دهستان به بخش را دارد. اسماعيل مصطفايي تاکيد کرد: به رغم درخواست هاي مکرر مردم مبني بر رسيدگي به مشکلات اين روستا، مسئولان برنامه اي براي پتانسيلها و فرصتهاي کشاورزي و اقتصادي روستائيان ندارند. فرماندار قاينات نيز در خصوص خشکسالي ها بيان داشت: ميزان بارندگي در سال گذشته افزايش يافته است اما خشکسالي همچنان ادامه دارد. محمدحسين نژاد حسين تصريح کرد: از 362 روستاي اين شهرستان آب آشاميدني و آبياري مزارع 120 روستا با تانکر تامين شده است. وي در خصوص بيکاري جوانان در روستا و مهاجرت آنها به شهرها نيز عنوان کرد: در روستاها فرصت ايجاد اشتغال وجود دارد اما در آمد مردم زياد نيست و حتي مايحتاج اوليه آنها نيز با دستمزد شغلهاي ايجاد شده، تامين نمي شود. نژاد حسين خاطرنشان کرد: براي جلوگيري از مهاجرت شديد روستاييان به شهرها سيستم هاي اداري قاين چالاک نيست.
• منبع نقل قول ها:خبرگزاری مهر وتحريريه طلوع در سه شنبه بيست و پنجم دي 1386

مزار شاسکوه ومیلاکوه

مرحوم آیتی درکتاب بهارستان چنین می نویسد :سه نفر از سادات موسوی بر ذروه آس کوه و یک نفر بر ذروه کوه میلان آسوده اند و اینجمله از عمال خلفای عباسی فراری و در جبال وصحاری متواری گردیده بالاخره قضا و قدر ایشان را به محال زیر کوه کشانیده و روزی چند در چهار گنبد افین (در خانه شیخ رجب محدث افینی )بسر برده واز آنجا بکوه فوداب وآس کوه ومیلان پناهنده شده که دیگر کسی از سرنوشت آنها با خبر نشد.
مزار شاسکوه ومزار میلاکوه در بلند ترین قله شاسکوه واقع شده رفتن بدان محل با توجه به صعب العبور بودن راه بسیار مشکل است و چون هوا خیلی سرد است تنها در تابستان اندکی زایر دارد. بر فرازکوه دو حوض بنامهای کوثروجمجمه بوده که اطراف آن حصار کشی شده و از کف این حوضها آب بالاآمده و آب مورد نیاز زایران تامین می شود.

تا صبح روز بعد 120پس لرزه  ادامه داشت حجم خسارات وارده به مسکن و احشام بیش از 271میلیارد ریال برآورد شد . دهستان زیر کوه 46روستا 100درصد آسیب دیده که روستاهای آردکول ،شوشک محمد آباد زیر کوه ،تاجکوه ،پیشبر ،دارجعلیا و سفلی گمنج ،نزومند ،اسفرق ،بقرایی،بشیران ،کازکان ،دزگ ،حسین آباد ،مهرک ،و مناوند بیش از سایر روستاها تلفات داشتند. در دهستان شاسکوه 17 روستا به تفاوت 75درصد تا 100درصد آسیب دیدند واز نظر تلفات روستاهای آبیز ،اسفاد ،فندخت ،بهناباد و بیدخت  بیش از سایر روستاها آسیب دیدند. دهستان زهان 37 روستا به تفاوت 60درصد تا 100درصد آسیب دیدند به ترتیب روستاهای اسفدن ،زهان ،و پایهان تلفات زیادی داشتند و
در دهستان پترگان 11روستا به تربیت از 50درصد تا 100درصد آسیب دیده اند در روستاهای تیغاب 2نفر کشته داشت . منطقه در میان بیرجند ،روستاهای تخته  جان ،سهراب ،خونیک ،گیت ،اشک ،گزیک ،درخش ،آسیابان ،گلویج ،دره چرم ،آبگرم ،آوازه ،زیلان ،زیرک،نصرالدین بشدت آسیب دیدند.
زلزله 20اردیبهشت 76 در منطقه بسیار گسترده ای به وسعت حدود یک سوم از مساحت کل کشور احساس شد . این زلزله در شهرهای کرمان ،مشهد ،ویزد محسوس بود . بیشترین شدت زلزله در اطراف خط گسلش به صورت شمالی جنوبی با تمایل 15 درجه به سمت جنوب خاوری از کریزان قاینات تا تخته جان بیرجند امتداد داشت.
در اثر رویداد زلزله توده دهای بزرگ سنگ سقوط کردند که در مناطق کوهستانی آثارش بخوبی مشهود است . ریزش این سنگها در جاده آهنگران به گمنج موجب بسته شدن جاده شد که با تلاش فراوان باز گشایی گردید . در روستای آبیز سقوط سنگها به درون روستا ادامه داشت . حتی روز بعد از زلزله بهنگام دفن اموات این سنگها به درون قبرستان سقوط می کردند . در نقاط مختلف زلزله زده تغییرات زیادی در سطح آبهای زیر زمینی پدید آمددر برخی محلها چشمه های آب کور ودر بعضی محلها چشمه های جدید بوجود آمد .
در برخی نقاط آب قنوات زیاد وبرخی کاهش یافت از جمله قنات قبلی کریزان خشکید وقنات خشکیده قبلی آبش جاری شد . وسایل نقلیه با مشکل مواجه شد . زمینهای کشاورزی اطراف گسل اغلب جابجا  شدند و نیمی از کرت های پایین به کرت هایی بالایی انتقال  یافتند

سلام به تمام دوستان خوبم